Ile komornik zabierze z pensji w 2027 r. Kwoty wolne od potrąceń

Od 1 stycznia 2027 r. płaca minimalna wyniesie 4950 zł brutto, a razem z nią rośnie kwota chroniona przed komornikiem. Pracownikowi na pełnym etacie przy egzekucji zwykłych długów trzeba zostawić równowartość minimalnej pensji netto — według naszego wyliczenia 3703,93 zł. Przy alimentach ta ochrona nie działa, a przy umowie zlecenia wszystko zależy od tego, czy wypłata jest powtarzalna i czy stanowi jedyne źródło utrzymania.

Materiał własny — Redakcja emigrante.pl · Opublikowano: 13 października 2026 · Stan prawny: 13 października 2026

Skąd się bierze kwota 3703,93 zł

Kodeks pracy nie podaje żadnej konkretnej kwoty. Mówi, że wolne od potrąceń jest wynagrodzenie w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy oraz wpłat do PPK — przy potrącaniu należności innych niż alimentacyjne (art. 87¹ § 1 pkt 1 Kodeksu pracy). Kwota zmienia się więc automatycznie co roku, razem z płacą minimalną.

Na 2027 r. Rada Ministrów ustaliła minimalne wynagrodzenie na 4950 zł brutto, a minimalną stawkę godzinową na 32,30 zł (rozporządzenie z 14 września 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 1213). Przeliczyliśmy to na kwotę netto przy typowych założeniach: pełny etat, wiek powyżej 26 lat, złożony PIT-2, podstawowe koszty uzyskania przychodu, brak PPK.

To wyliczenie orientacyjne: obowiązuje, dopóki nie zmienią się zasady podatkowo-składkowe. Realna kwota wolna u konkretnego pracownika może być inna, jeśli nie złożył PIT-2, uczestniczy w PPK, ma podwyższone koszty uzyskania przychodu albo korzysta z ulgi dla młodych.

Dwa limity, które działają jednocześnie

Przy potrąceniach obowiązują równolegle dwie granice i komornik musi zmieścić się w obu:

• Limit procentowy — do 3/5 (60%) wynagrodzenia przy alimentach i do połowy (50%) przy innych należnościach oraz zaliczkach pieniężnych (art. 87 § 3 Kodeksu pracy). Potrącenia niealimentacyjne łącznie nie mogą przekroczyć połowy, a razem z alimentami — trzech piątych wynagrodzenia (art. 87 § 4).
• Kwota wolna — 3703,93 zł przy zwykłych długach, 75% tej kwoty przy zaliczkach pieniężnych udzielonych pracownikowi i 90% przy karach pieniężnych z art. 108 Kodeksu pracy (art. 87¹ § 1 pkt 2 i 3).

Alimenty: ochrona działa inaczej

Kwota wolna z art. 87¹ § 1 pkt 1 Kodeksu pracy dotyczy wyłącznie potrąceń należności innych niż alimentacyjne. Przy egzekucji alimentów przepis nie przewiduje minimalnej kwoty, którą trzeba zostawić — ogranicza jedynie wysokość potrącenia do trzech piątych wynagrodzenia. W praktyce pracownik zarabiający najniższą krajową otrzyma wtedy ok. 40% swojej pensji netto.

Dodatkowo alimenty potrąca się w pierwszej kolejności (art. 87 § 2), a pracodawca dokonuje ich potrącenia również bez postępowania egzekucyjnego — na wniosek wierzyciela z tytułem wykonawczym (art. 88 § 1 i 2).

Część etatu: kwota wolna spada proporcjonalnie

Jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, kwoty wolne zmniejsza się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy (art. 87¹ § 2 Kodeksu pracy). Przy połowie etatu kwota wolna przy zwykłych długach to około 1851,97 zł, przy 3/4 etatu — około 2777,95 zł. To wyliczenie proporcjonalne z kwoty pełnoetatowej; faktyczna wysokość zależy od tego, jak rozliczane jest wynagrodzenie danego pracownika.

Umowa zlecenia: czy komornik zabierze całość?

Nie zawsze. Przepisy o ochronie wynagrodzenia za pracę stosuje się odpowiednio do wszystkich świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania albo stanowiących jedyne źródło dochodu dłużnika będącego osobą fizyczną (art. 833 § 2¹ Kodeksu postępowania cywilnego).

W praktyce liczy się charakter wypłat, a nie nazwa umowy. Zlecenie wykonywane stale, rozliczane co miesiąc i będące jedynym źródłem utrzymania zwykle korzysta z tej samej ochrony co etat. Jednorazowe honorarium obok innych dochodów — nie. Ocena należy do komornika, a w razie sporu — do sądu, więc zleceniobiorca powinien sam poinformować komornika, że wypłata ma charakter powtarzalny i utrzymuje go.

Konto bankowe: osobna kwota wolna

Zajęcie wynagrodzenia i zajęcie rachunku to dwie różne czynności, z osobnymi limitami. Środki na rachunkach oszczędnościowych i oszczędnościowo-rozliczeniowych jednej osoby są wolne od zajęcia w każdym miesiącu kalendarzowym do wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia (art. 54 ust. 1 Prawa bankowego). W 2027 r. to 3712,50 zł miesięcznie — niezależnie od liczby zawartych umów rachunku.

Czego komornik nie zajmie w ogóle

Kodeks postępowania cywilnego wyłącza spod egzekucji cały katalog świadczeń. Nie podlegają zajęciu m.in. świadczenia alimentacyjne, świadczenia rodzinne, dodatki rodzinne, pielęgnacyjne i porodowe, zasiłki dla opiekunów, świadczenia z pomocy społecznej, świadczenie wychowawcze, świadczenie „Dobry start” oraz dodatek osłonowy (art. 833 § 6 k.p.c.).

Jeżeli takie pieniądze wpłyną na zajęty rachunek, bank nie powinien ich przekazać komornikowi — w razie wątpliwości trzeba wskazać bankowi i komornikowi tytuł wpłaty.

Obowiązki pracodawcy — i co z tego wynika dla pracownika

Komornik zajmuje wynagrodzenie, zawiadamiając o tym dłużnika i wzywając pracodawcę, aby nie wypłacał zajętej części, lecz przekazywał ją wierzycielowi lub komornikowi (art. 881 k.p.c.). Zajęcie obejmuje nie tylko pensję zasadniczą, ale też nagrody i premie oraz wynagrodzenie za prace zlecone.

Pracodawca, który nie wykona tych obowiązków, nie złoży w terminie wymaganego oświadczenia albo zaniedba przesłania dokumentów zajęcia nowemu pracodawcy dłużnika, podlega grzywnie do 5000 zł, powtarzanej przy dalszej zwłoce (art. 886 § 1 k.p.c.). Dla pracownika oznacza to jedno: pracodawca nie ma tu pola do uznania i nie „załatwi sprawy” nieformalnie. Negocjować trzeba z wierzycielem albo z komornikiem.

Czy obywatelstwo zmienia zasady?

Nie. Przepisy o granicach potrąceń i o kwocie wolnej odnoszą się do pracownika i do wynagrodzenia za pracę, a nie do obywatelstwa. Cudzoziemiec zatrudniony w Polsce na umowie o pracę ma dokładnie tę samą kwotę wolną co obywatel polski, tak samo liczone limity 50% i 60% oraz tę samą ochronę rachunku bankowego.

Praktyczna różnica leży gdzie indziej — w obiegu dokumentów. Jeżeli mieszkasz pod innym adresem niż zameldowany albo zmieniasz pracodawcę w trakcie egzekucji, pisma z sądu i od komornika potrafią nie dotrzeć na czas, a terminy biegną mimo to. Jeśli pracujesz przez agencję, pamiętaj też, że zajęcie „idzie za Tobą”: poprzedni pracodawca ma obowiązek przesłać dokumenty zajęcia kolejnemu.

Co to znaczy dla Ciebie

• Zarabiasz najniższą krajową na pełnym etacie i masz zwykły dług — komornik nie powinien zająć nic z pensji. Cała kwota 3703,93 zł jest chroniona.
• Masz alimenty — kwota wolna nie chroni; potrącenie sięgnie do 60% wynagrodzenia, a alimenty idą przed innymi długami.
• Pracujesz na część etatu — kwota wolna spada proporcjonalnie, więc przy pół etacie chronione jest około 1851,97 zł.
• Jesteś na zleceniu — napisz komornikowi, że wypłata jest regularna i stanowi Twoje jedyne źródło utrzymania. To przesłanka zastosowania ochrony z art. 833 § 2¹ k.p.c.
• Komornik zajął Ci konto — pamiętaj o osobnej kwocie wolnej 3712,50 zł miesięcznie i o świadczeniach, które w ogóle nie podlegają egzekucji.
• Zmieniasz pracodawcę — zajęcie przechodzi na nowego. Zatajenie poprzedniego zatrudnienia niczego nie zatrzyma, a może zaszkodzić.

Powiązane

• Wypadek pracownika sezonowego w rolnictwie — komu i jakie odszkodowanie się należy
• Aktualne oferty pracy z umową i stawką podaną wprost — produkcja, logistyka, budownictwo, gastronomia
• Kalkulator kosztu zatrudnienia cudzoziemców — składki pracodawcy i opłaty legalizacyjne

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245 (art. 87, 87¹, 88, 108) — tekst jednolity
• Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego, t.j. Dz.U. 2026 poz. 468 (art. 833, 881, 886) — tekst jednolity
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2026 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2027 r., Dz.U. 2026 poz. 1213 — treść rozporządzenia
• Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Prawo bankowe, t.j. Dz.U. 2026 poz. 38 (art. 54) — tekst jednolity
• Punkt wyjścia: Dziennik Gazeta Prawna — „Ile pensji zabierze komornik w 2027 r.”. Kwoty i brzmienie przepisów sprawdziliśmy w tekstach jednolitych; wyliczenie netto i przykłady są własne.

Na koniec

Wzrost płacy minimalnej działa w dwie strony. Podnosi wypłatę, ale podnosi też próg, poniżej którego komornik nie może sięgnąć — i właśnie dlatego co roku warto sprawdzić, czy potrącenie na pasku wynagrodzenia nadal jest prawidłowe. Najczęstszy błąd, jaki widzimy w praktyce, to potrącenie liczone od kwoty brutto albo zignorowanie proporcjonalnej kwoty wolnej przy niepełnym etacie. Jeśli po potrąceniu zostaje Ci mniej niż 3703,93 zł, a dług nie jest alimentacyjny — zapytaj pracodawcę o podstawę wyliczenia.

Materiał własny emigrante.pl. Ma charakter informacyjny i przedstawia ogólny stan prawny na dzień 13 października 2026 r. Nie stanowi indywidualnej porady prawnej. Wyliczenia kwot netto są orientacyjne i zależą od indywidualnych parametrów rozliczenia pracownika. Wydawca: Dariusz Włodarczyk — Kancelaria, ul. Kuropatwy 34S, 02-892 Warszawa.